พอพูดถึงบริษัทอย่าง Formo ที่ทำชีสโดยไม่ใช้วัวเลย คนส่วนใหญ่จะนึกถึงคำว่า “นวัตกรรม” “ยั่งยืน” “ลดโลกร้อน” กันเป็นด่านแรก แต่พอเฮียมองทะลุม่านควันพวกนี้ไป จะเห็นทุนรายใหญ่ที่หนุนหลังอยู่ ซึ่งหลายเจ้าก็ไม่ใช่ผู้พิทักษ์โลก แต่เป็นผู้เล่นตัวจี๊ดในอุตสาหกรรมอาหารโลกมายาวนาน

หนึ่งในนั้นคือบริษัทจากเกาหลีใต้ชื่อ CJ CheilJedang ซึ่งอาจฟังดูไกลตัว แต่จริงๆ แล้ว เฮียว่าชื่อนี้โผล่ตามซองอาหารสำเร็จรูปในครัวคนไทยหลายบ้านโดยไม่รู้ตัว

ถ้าจะเข้าใจ Formo ให้ถึงแก่น เราต้องมองไปถึงทุนที่ “ใส่เงิน” และ “ใส่จุดยืน” ลงไปในบริษัทนั้น และหนึ่งในผู้ถือหุ้นรายสำคัญก็คือ CJ CheilJedang บริษัทเกาหลีใต้ที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 1953 โดยเริ่มจากการเป็นโรงงานผลิตน้ำตาล จากนั้นก็กินรวบแทบทุกวงจรอาหารของเกาหลี

โปรไฟล์ CJ แค่เห็นภาพรวมก็ขนลุกแล้วครับ ลูกพี่เราแข็งแกร่งขนาดไหน

• เป็นเจ้าของแบรนด์ Bibigo ที่เราอาจจะคุ้นในสินค้า กิมจิ และ CJ Foods ที่มีขายทั่วโลก -เป็นผู้ผลิต กรดอะมิโน รายใหญ่ของโลก เช่น ไลซีน, ทรีโอนีน, ทริปโตแฟน ที่ใช้เป็นวัตถุดิบในอาหารสัตว์ แต่ตอนนี้หลายบริษัทเอาไปใส่ใน Plant-based food แล้วเคลมว่าเป็นโปรตีนสมบูรณ์ -เป็นเจ้าของโรงงานผลิต แบคทีเรียสายพันธุ์พิเศษ สำหรับการหมักหลายประเภท -ขึ้นชื่อเรื่อง bioscience โดยเฉพาะ precision fermentation ซึ่งเป็นเทคโนโลยีเดียวกับที่ Formo ใช้ผลิตเคซีน (โปรตีนในนมวัว)

แปลว่า CJ ไม่ได้มาลงทุนใน Formo แบบ “หวังผลกำไรเฉยๆ” แต่เขามองเห็น “อนาคตใหม่ของอาหาร” ที่ตัวเองจะเป็นเจ้าของต้นน้ำยันปลายน้ำ

คำถามก็คือเบื้องลึกการลงทุนใน Formo ใครได้อะไร? Formo ปิดรอบระดมทุน Series A ได้ประมาณ 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เมื่อปี 2021 โดยมีนักลงทุนหลายเจ้า เช่น EQT Ventures, Elevat3 Capital, Atomico แต่ CJ CheilJedang ก็เป็นหนึ่งในผู้ลงทุนเชิงกลยุทธ์ (strategic investor) ที่เข้ามาแบบไม่ใช่แค่ลงเงิน แต่เอา เทคโนโลยี + เครือข่ายโรงงาน + ซัพพลายเชนระดับโลก มาเสริมให้ Formo ขยายได้เร็วขึ้น

การจับมือกันครั้งนี้มีนัยยะสำคัญครับ -Formo ได้ เทคโนโลยีหมักจุลินทรีย์ (ที่ CJ ถนัดมาก) และช่องทางกระจายสินค้าในเอเชีย -CJ ได้ ถือหุ้นในบริษัทที่กำลังจะเปลี่ยนภาพ “ผลิตภัณฑ์จากนม” ให้กลายเป็นสิ่งที่ไม่ต้องมีสัตว์อีกต่อไป ซึ่งจะเป็นกลยุทธ์สำคัญในการสร้างแบรนด์อาหารแห่งอนาคต ที่นมจะต้องมาจากโรงงานผลิตเท่านั้นจึงจะมีคุณสมบัติที่ดีทั้งสารอาหารและความสะอาด

CJ เองก็เคยประกาศต่อสื่อว่า อยากเป็น “Global Lifestyle Company” ซึ่งฟังดูเบาๆ แต่จริงๆ คือแผนใหญ่ในการ เปลี่ยนวิธีการกินของคนทั้งโลกได้เลยเช่นกัน -จาก “อาหารจริง” ไปเป็น “อาหารสังเคราะห์” (synthetic food) -จาก “ฟาร์มสัตว์” ไปเป็น “ถังหมักจุลินทรีย์” -จาก “ความหลากหลายตามธรรมชาติ” ไปเป็น “สูตรกลาง” ที่ควบคุมได้ในระดับโมเลกุล

การหนุนหลัง Formo จึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นอีกหนึ่งหมากในกระดานใหญ่ที่ CJ วางไว้ เพื่อเป็นเจ้าของอาหารอนาคตแบบไม่ต้องเลี้ยงหมู ไก่ วัว แต่ครองเทคโนโลยีแทน

คำถามคือแล้วผู้บริโภคจะรู้ทันไหมว่า เบื้องหลังชีสที่ไม่มีวัว อาจมี “ทุนที่อยากครองโลกอาหาร” คำที่เคลมว่า “ยั่งยืน” อาจสร้างระบบอาหารใหม่ที่ยิ่งห่างจากธรรมชาติเข้าไปทุกที

คนที่เคย “กลัวสารเคมี” ในอาหารแปรรูป กลับกลืนผลิตภัณฑ์จากห้องแล็บ โดยคิดว่า “มันคือความสะอาดและอนาคต” #pirateketo #กูต้องรู้มั๊ย #ม้วนหางสิลูก #siamstr